Column – Heb je de finale gezien van het tv-programma Maestro? De twee finalisten hadden als opdracht de opening van de Vijfde symfonie van Beethoven te dirigeren, waarbij tot uiting moest komen wat zij in de noten van de partituur lezen en willen laten horen.
Verschil in uitvoering
Dan zou je denken dat er geen verschillen komen. De noten zijn immers dezelfde. Die staan daar al sinds omstreeks 1800 toen Beethoven deze symfonie schreef. En toch waren er, zij het kleine, verschillen te horen. Het tempo was wat anders, sommige noten klonken wat langer en zo waren er nog wat andere kleine verschillen. En toch bleven de dirigenten bij de partituur. Zij interpreteerde het een en ander soms wat anders. En juist die verschillen in uitvoering maken de muziek zo fascinerend.
Waarom schrijf ik dit?
Wel, omdat ik een zekere overeenkomst zie tussen het vertolken van muziek vanuit een partituur en het lezen van de Bijbel. In beide situaties ligt vast waar het om gaat, te weten de noten in de partituur en de tekst van de Bijbel. Ik ken mensen die van mening zijn dat al die verschillende uitvoeringen van muziek niet nodig zijn. Ik heb zelfs een docent economie gehad die beweerde dat er een enorme bezuiniging kon worden gerealiseerd door alle orkesten op te heffen nadat alle uitvoeringen van (klassieke) muziek door een orkest waren gespeeld en op een geluidsdrager waren vastgelegd. In zijn visie werd bijvoorbeeld de Vijfde symfonie van Beethoven door het Koninklijk Concertgebouw Orkest gespeeld en opgenomen en daarmee was het over en uit. Dat stuk hoefde daarna nooit meer door een orkest gespeeld te worden. Wie deze symfonie wilde horen hoefde alleen maar de desbetreffende CD op te zetten. Verschil in benadering en interpretatie van de muziek bestonden voor hem niet.
Hoe/wat lees je?
Kan je ook zo omgaan met de Bijbel? Als ik mijn oor goed te luisteren leg hoor ik soms gelovigen die voor een dergelijke benadering kiezen. “Het staat er toch” is dan hun opvatting. En daarmee is dan alles gezegd. Maar zou je een Bijbeltekst ook kunnen lezen op een manier zoals een dirigent zijn partituur leest? Zijn verschillen in benadering en ‘uitvoering’ dan mogelijk? Kan de ene gelovige iets in een bijbeltekst lezen, terwijl een andere gelovige daar weer wat anders in leest, blijvend bij hetzelfde geschreven Woord van God? (zoals een dirigent bij zijn partituur blijft).
Iets om over na te denken of weet je het antwoord al?
Auteur: Willem van Leiden
Foto: © Henk-Jan Oudenampsen

