Peter Schalk over de regeringsverklaring: Liever een lange weg die kort is

Vandaag debatteerde de Eerste Kamer over de regeringsverklaring. Veel verschillende thema’s kwamen aan bod. Peter Schalk voerde het woord en vroeg het kabinet te reflecteren op ingezette lijnen en lange termijnen. Hieronder leest u zijn bijdrage.

Mevrouw de voorzitter, in één van die weergaloos mooie boeken van Chaim Potok staat een passage over een Rebbe die in gesprek is met het zoontje van een kunstenaar. Ik citeer:

“Ik denk dat ik je een raadseltje zal vertellen”, zegt de Rebbe. “Er is me net een te binnen geschoten en ik denk wel dat ik even tijd heb. Zou jij graag een raadseltje willen horen?”

“Ja”, zegt Avroemel gretig.

“Een oude jood liep eens over een weg naar een stad, toen de weg plotseling splitste en twee verschillende richtingen op ging. Langs de kant van de weg stond een kleine jongen en de oude jood vroeg hem welke weg hij moest nemen. Het jongetje zei: “Deze weg is heel kort, maar ook heel lang. De andere weg is heel lang maar ook heel kort.” En toen liep het jongetje hard weg en liet de oude jood helemaal alleen achter. Wat denk je dat het jongetje bedoelde en welke weg zou de oude jood moeten nemen naar de stad?”

Er valt een korte stilte.

“De lange weg die kort is”, zegt Avroemel.

Er volgt weer een stilte. De Rebbe en mijn vader kijken allebei naar Avroemel, “Vertel eens waarom,” vraagt de Rebbe.

“Omdat de korte weg die lang is hem naar een rivier of een berg kan leiden en de man kan die misschien niet oversteken, zelfs al is de weg kort. Maar de lange weg brengt hem naar de stad, zelfs al is hij lang. Mijn papa heeft me eens verteld dat een lange weg die zeker is, beter is dan een korte weg die dat niet is.”

Einde citaat!

Mevrouw de voorzitter, laten we dit raadsel eens toepassen op het regeerakkoord dat moet worden uitgevoerd door een minderheidskabinet. De kortste route, gewoon indienen van wetsvoorstellen, zal regelmatig vastlopen. De kunst zal zijn de langere route te verkennen, zeker ook hier in deze Kamer.

Nu zijn we wel wat gewend. Sinds 2015 mag ik dienen in deze Kamer. Geen enkel kabinet had in deze tijd in deze Kamer een meerderheid. En op zich is dat nog helemaal niet zo gek. Het gebrek aan een automatische meerderheid in deze Kamer heeft juist een dempend effect. En het onderstreept ook de zelfstandige positie van de senaat.

Net als in al die eerdere kabinetten is de SGP bereid om constructief mee te werken aan wetgeving, maar dat doen we wel onder het beding van twee belangrijke stelregels:

goede wetten steunen we, verkeerde wetten niet, en
als het kabinet gewoon doet, doen wij het ook.

Daarmee geef ik een belangrijk signaal af. Want wat is gewoon doen eigenlijk? Dan denk ik aan het respecteren van grondrechten, als basis voor het leven, wat mij betreft gevoed vanuit de Bijbelse opdracht om God lief te hebben boven alles en de naaste als jezelf.

Gewoon doen; dan denk ik ook aan de Vrijheid van onderwijs, dat verder gaat als het ongemoeid laten van artikel 23. Immers als het regeerakkoord zegt dat het regenboog-akkoord wordt uitgevoerd, dan heeft de fractie van de SGP daar ernstige bedenkingen bij, evenals bij een hele reeks andere ethische kwesties, zoals draagmoederschap en meerouderschap. Zomaar een enkele vraag:

Wat heeft voorrang: de kinderwens van wie dan ook, of de cruciale rechten van het kind op veiligheid, geborgenheid, bloedband, moederliefde?

Trouwens, nu we het dan toch over kinderen hebben:

Hoe gaan we om met weerloze en kwetsbare ongeboren kinderen? Wat doen we tegen de explosief gestegen abortusaantallen?

Het regeerakkoord spreekt expliciet over de wijziging van geslachtsvermelding.

Realiseert de regering zich dat de wijziging van geslachtsvermelding een juridische chaos kan veroorzaken?

Mevrouw de voorzitter, als de regering op ethische thema’s zomaar doorgaat, dan lijkt dat op een korte weg die wel eens lang kan zijn.

Ik vraag ook aandacht voor het misbruik van de vrijheid van meningsuiting en het recht op demonstraties. De fractie van de SGP vindt dat een stevige aanpak gewenst is als mensen zich, met een beroep daarop, misgaan. Denk daarbij aan het vaak antisemitische gedrag bij pro-palestijnse demonstraties, of aan de ontwrichtende acties van Extinction Rebellion met blokkades van snelwegen of het dichtlijmen van schoolgebouwen. Het plegen van wetsovertredingen met een beroep op het grondwettelijk recht op demonstraties moet hard aangepakt worden.

Komt de regering met wetgeving om onze grondrechten te beschermen in plaats van ze te laten misbruiken?
Wat is trouwens de reactie van de regering op het al wekenlang aanhoudend geweld richting Joodse instellingen en organisaties die een band met Israël hebben?
Staat de regering daarbij achter onze politie, die zich af en toe in de kou gezet voelt?

Mevrouw de voorzitter, er leven veel vragen over de werkwijze die het minderheidskabinet gaat hanteren.

Kan de minister president een inkijkje geven hoe hij denkt te gaan werken aan meerderheden? En of het acteren van minister Sjoerdsma rond de subsidie aan UNRWA daarbij helpend is?

Te verwachten is dat de Tweede Kamer stevig zal proberen mee te doen aan de wetteksten door veel te amenderen. Dat schuurt nogal eens in deze Kamer.

Is de regering bereid een onafhankelijke sneltoets op amendementen te organiseren, om beide Kamers te helpen om de integrale wetgevingskwaliteit beter te bewaken?

Mevrouw de voorzitter, graag vestig ik de aandacht op de huishoudens en de gezinnen. Er wordt gesproken over ‘Bouwen aan een beter Nederland’, maar hoe staat het nu met de gezinnen die te maken hebben met extreme marginale druk?

Juist aan de onderkant van de samenleving is het taai. Ook voor degenen die te maken hebben met de belastingkloof tussen een- en tweeverdieners, waardoor eenverdieners tot meer dan 7 keer zoveel belasting betalen dan tweeverdieners. Het begin is er, want bij de financiële beschouwingen in november diende ik een breed gesteunde motie in waarin de regering wordt verzocht de drie kindregelingen samen te voegen. Nu worden de kinderbijslag en het kindgebonden budget samengevoegd in één kindregeling.

Wat betekent dat concreet voor het verkleinen van de kloof tussen een- en tweeverdieners? En waarom wordt de derde regeling, de Kinderopvangtoeslag, hierin niet meegenomen?

Dat is van belang voor het gezin als hoeksteen van de samenleving. Maar er zijn meer bouwstenen: maatschappelijke organisaties, scholen, kerken, politieke partijen, sociale partners. Er worden harde noten gekraakt, bij de WW en de WIA, de pensioenen en de AOW. De sociale partners zijn boos, en dat was te verwachten. Verstandig ware het geweest als de regeringsverklaring had vermeld dat het gesprek met sociale partners geopend zou worden. Gelukkig heeft de motie Stoffer c.s. in de Tweede Kamer openingen geboden aan het kabinet om tijd en ruimte te zoeken.

Ziet de minister president een uitweg uit de impasse? En hoe dan? Wat is de lange weg die zeker is?

Werkgevers en ondernemers hebben last van de EU regels, zeker als NL er nog een schepje bovenop doet met de zogenaamde koppen op EU-regelgeving.

Wil de regering werken aan een gelijk speelveld in Europa? En wat doet de regering aan de torenhoge brandstofkosten, met alle gevolgen daarvan voor ondernemers en de economie?

De fractie van de SGP roept de regering op om eerst de echte problemen op te lossen: asielinstroom, woningnood, PAS-melders, stikstof, CO2. Het regeerakkoord zegt letterlijk: “Het klimaatdoel van 2030 wordt lastig, maar we houden die ambitie vast”.

Maar als we ambitieus blijven zonder realiteitszin zetten we ons eigen land voor het blok. Dat is de korte weg die onzeker is. De ‘lange weg die zeker is’ vraagt om actief aanpassen van wetgeving, met haalbare doelen.

Is de regering bereid om de percentages rond CO2 en stikstof tijdig aan te passen?

Mevrouw de voorzitter, uiteindelijk zoeken we toch het goede voor ons land en voor onze burgers. De Bijbel roept daarbij op tot gebed voor de overheid, opdat wij een gerust en stil leven leiden mogen. Daar hoort ook veiligheid en vrede bij.

Het is heel goed dat defensie op orde gebracht wordt. Dat kost geld, maar dat hebben we er voor over na de afbraak waar de SGP al decennia tegen heeft gewaarschuwd. Het is treurig dat we wakker moesten schrikken door de ellende in Oekraïne en op andere plaatsen in de wereld.

In het regeerakkoord lees ik dat de regering kiest “voor een weerbaar Nederland dat over de dijken kijkt en de regie over zijn eigen toekomst neemt”.

Dat is aanmatigend. De fractie van de SGP pleit juist voor een afhankelijke houding, niet van de NAVO of van de VS, maar van God Die alle dingen regeert en bestuurt. Juist die afhankelijkheid geeft ontspanning!

Mevrouw de voorzitter, ik begon mijn betoog met een raadsel. Welke weg moet je kiezen. De Bijbel geeft een prachtig antwoord: “Ik zal u onderwijzen, en u leren van de weg die gij gaan zult; Ik zal raad geven, Mijn oog zal op u zijn.”

Dat is in ieder geval de zekere weg die ik het kabinet van harte toewens!

Ik dank u!