Op uitnodiging van de heer Bert-Jan Ruissen, Tweede Kamerlid voor de Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP), reisden wij als redactie van 16 tot 17 juli samen met een delegatie van 90 personen naar Brussel voor een tweedaags bezoek aan het politieke centrum van Europa. Dit was de vierde editie van deze ‘Europa Zomerschool’, georganiseerd door de SGP.
Tijdens ons verblijf kregen wij de gelegenheid diverse EU-gebouwen te bezichtigen en deel te nemen aan presentaties van verschillende experts. Het programma was indrukwekkend en getuigde van een uitstekende organisatie, verzorgd door diverse medewerkers van de SGP die de werkzaamheden van de heer Ruissen binnen de Europese Unie ondersteunen.
Samenstelling groep
De groep bestond uit een diverse samenstelling, met een opmerkelijk hoog percentage tieners en jongeren die blijk gaven van een grondige kennis van de politieke arena en de diverse onderwerpen die werden besproken. Verschillende jongeren stelden tijdens de presentaties scherpe vragen en maakten goed onderbouwde opmerkingen. Het is verheugend te constateren dat ook jongeren betrokken zijn bij het Bijbelse geluid dat de SGP mag vertolken in de Nederlandse en Europese politiek.
Europarlementariër voor de SGP
De heer Ruissen opende de eerste bijeenkomst met de lezing en zang van Psalm 93, gevolgd door een gebed. Hij benadrukte krachtig dat God de uiteindelijke Heerser en Bestuurder van de wereld is, en niet de individuen binnen de Europese Unie. De heer Ruissen verweeft consequent Bijbelse thema’s in de debatten en bijdragen binnen het parlement. Dit is zijn tweede termijn in deze functie, die hij met grote toewijding en passie vervult. Naast deze hoofdtaak bekleedt hij diverse neventaken. Hij is ondervoorzitter van de delegatie voor de betrekkingen met Israël, voorzitter van de commissies landbouw en visserij, en actief lid van de commissies begrotingscontrole en mensenrechten. Daarnaast onderneemt hij talrijke werkbezoeken en neemt hij deel aan diverse partijbijeenkomsten. Ook is hij lid van de fractie Europese Conservatieven en Hervormers. In 2024 werd Ruissen herkozen met het hoogste aantal stemmen ooit behaald door de partij.
Ontstaan Europese Unie
De heer Ruissen gaf een korte uitleg van het ontstaan van de EU. De Europese Unie werd officieel opgericht in 1993, na de ratificatie van het Verdrag van Maastricht in 1992. De fundamenten voor deze unie werden echter reeds decennia eerder gelegd, met de oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) in 1951. De oprichting van de EGKS vond plaats door zes landen: België, Duitsland, Frankrijk, Italië, Luxemburg en Nederland. Het doel van deze oprichting was het bevorderen van economische samenwerking, met als uiteindelijk doel het onmogelijk maken van oorlogen tussen de betrokken landen.
De Europese Unie (EU) functioneert dankzij een reeks instellingen, elk met een specifieke verantwoordelijkheid. Deze instellingen werken gezamenlijk aan de effectieve werking van de EU en de formulering van wetgeving en beleid ten behoeve van de lidstaten.
Europese Commissie
De Europese Commissie fungeert als het dagelijks bestuur van de EU. Zij initieert de voorstellen voor nieuwe wetgeving, monitort de naleving van de Europese regelgeving door de lidstaten en voert het EU-beleid uit. Elke lidstaat benoemt één commissaris, die het algemene belang van de EU vertegenwoordigt, los van de nationale belangen.
Raad van de Europese Unie
De Raad van de Europese Unie, ook wel de Raad van Ministers genoemd, bestaat uit ministers van de lidstaten. De samenstelling van de Raad, met betrekking tot de deelnemende ministers, is afhankelijk van het onderwerp van de bespreking, zoals landbouw, financiën of milieu. De Raad besluit, in overleg met het Europees Parlement, over nieuwe Europese wetgeving en de begroting.
Europees Parlement
Het Europees Parlement vertegenwoordigt de burgers van de EU. De leden van het Parlement worden om de vijf jaar rechtstreeks gekozen door de inwoners van de lidstaten. Het Parlement beraadt zich en stemt, in samenwerking met de Raad van de Europese Unie, over nieuwe wetgeving, houdt toezicht op de Europese Commissie en neemt deel aan de besluitvorming over de Europese begroting.
Wetgevingsproces
Nieuwe Europese wetgeving ontstaat doorgaans vanuit een voorstel van de Europese Commissie. Vervolgens wordt dit voorstel besproken en geamendeerd door het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie. Pas wanneer beide instellingen hun instemming hebben verleend, wordt de wetgeving aangenomen. Dit proces waarborgt een evenwichtige vertegenwoordiging van zowel de belangen van de Europese burgers als die van de lidstaten.
De SGP en de ECR-fractie
De Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) werkt in het Europees Parlement samen met de fractie van de European Conservatives and Reformists (ECR). Een fractie is een groep van politieke partijen uit verschillende EU-landen die vergelijkbare politieke ideeën hebben en samenwerken. De ECR-fractie staat voor een Europese Unie waarin de lidstaten veel zelfstandigheid behouden. De fractie vindt dat de EU zich vooral moet richten op onderwerpen die landen niet goed alleen kunnen regelen, zoals handel en veiligheid. Door deel uit te maken van de ECR-fractie kan de SGP samenwerken met gelijkgestemde partijen uit andere Europese landen en meer invloed uitoefenen op de besluitvorming in het Europees Parlement.
De Europese Conservatieven en Hervormers (ECR) zetten zich sinds 2009 in voor een Europese Unie die zich richt op haar kerntaken en alleen optreedt wanneer samenwerking op Europees niveau daadwerkelijk meerwaarde biedt. Volgens de ECR moeten besluiten in de eerste plaats ten goede komen aan burgers en belastingbetalers en niet onnodig ten koste gaan van de bevoegdheden van nationale overheden. De fractie pleit daarom voor minder centralisatie, meer transparantie en een flexibele EU waarin de soevereiniteit van lidstaten wordt gerespecteerd.
De ECR ziet de Europese Unie als een samenwerkingsverband van onafhankelijke staten, niet als een steeds verder geïntegreerde federatie. De fractie wil minder bureaucratie, een sterkere rol voor nationale parlementen en een EU die beter luistert naar de wensen van haar burgers. Daarnaast legt zij de nadruk op economische groei, eerlijke handel, ondersteuning van het midden- en kleinbedrijf, een goed functionerende interne markt en gecontroleerde immigratie, waarbij lidstaten zelf zeggenschap houden over hun grensbeleid.
Verder vindt de ECR dat de EU zich moet richten op onderwerpen waarop gezamenlijke actie echt van toegevoegde waarde is. De fractie ondersteunt een realistische aanpak van klimaatverandering die duurzaamheid combineert met economische welvaart en concurrentiekracht. Ook pleit zij voor een naar buiten gerichte Europese Unie die samenwerkt met internationale partners om de veiligheid, stabiliteit en welvaart van haar lidstaten te versterken.
Verschillende bijdragen tijdens de Zomerschool
Tijdens het tweedaagse waren er verschillende sprekers die meer informatie gaven over diverse organisaties binnen de EU. Hieronder geven we informatie over de sprekers en een korte samenvatting van de verschillende bijdragen.
Kris van Dijck (Belgisch Europarlementariër)
Kris van Dijck is een Belgisch politicus voor de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA) en sinds juli 2024 lid van het Europees Parlement. Daar maakt hij deel uit van de fractie van de European Conservatives and Reformists (ECR) en zetelt hij onder meer in de Commissie industrie, onderzoek en energie (ITRE). Voor zijn overstap naar het Europees Parlement was hij bijna dertig jaar lid van het Vlaams Parlement, waar hij verschillende leidinggevende functies vervulde, waaronder voorzitter van het Vlaams Parlement. Daarnaast was hij jarenlang burgemeester van Dessel. In het Europees Parlement richt hij zich onder meer op industrie-, energie- en nucleair beleid, mede vanuit zijn ervaring met de nucleaire sector in de Kempen.
Volgens Van Dijck zijn er duidelijke cultuurverschillen tussen Nederland en België, maar doen die niets af aan het belang van een goede samenwerking. Juist omdat de Benelux een belangrijke toegangspoort tot Europa vormt, is intensieve afstemming volgens hem onmisbaar. Hoewel de onderlinge verhoudingen de afgelopen jaren soms onder druk hebben gestaan en er regelmatig verschillen van inzicht waren, blijft samenwerking essentieel. „Uiteindelijk zijn we van elkaar afhankelijk en kunnen we samen meer bereiken dan ieder afzonderlijk,” benadrukt hij.
Henk-Jan Oomen (Nederlandse Permanente Vertegenwoordiging bij de EU),
Henk-Jan Oomen was eerder een jaar werkzaam op de Jacobus Fruytier Scholengemeenschap. Tegenwoordig is hij transportattaché bij de Permanente Vertegenwoordiging van Nederland bij de Europese Unie in Brussel. In die functie behartigt hij de Nederlandse belangen bij onderhandelingen over Europees transportbeleid. Zijn werk richt zich onder meer op spoorvervoer, mobiliteit en de interne markt. Eerder werkte hij bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, waar hij zich bezighield met openbaar vervoer en spoorbeleid. Met een achtergrond in politicologie en economie en eerdere ervaring bij de Permanente Vertegenwoordiging beschikt Oomen over ruime kennis van de Europese besluitvorming.
Volgens Oomen vormt zijn geloof in de Heere Jezus zijn belangrijkste drijfveer. Als vertegenwoordiger van Nederland neemt hij deel aan overleggen binnen de Raad van de Europese Unie, waar voorstellen voor Europese wet- en regelgeving worden besproken. Daarnaast is hij betrokken bij internationale afstemming op het gebied van spoorvervoer. Zo werkt hij mee aan het verbeteren van planningen en dienstregelingen, waarbij een groot deel van zijn werkzaamheden zich achter de schermen afspeelt.
Oomen legt uit hoe de besluitvorming en onderhandelingen binnen de Europese Unie verlopen. Volgens hem komen daarbij uiteenlopende belangen en standpunten samen, waarna op democratische wijze besluiten worden genomen. Hij benadrukt dat mensen niet bang hoeven te zijn voor Brussel. „Ja, het is een complexe omgeving, waar veel macht en invloed samenkomen. Tegelijk zie ik dagelijks veel bevlogen mensen die zich met overtuiging inzetten voor goede initiatieven en zorgvuldig beleid.”
Wimke de Jong (beleidscoördinator SGP-jongeren)
Wimke de Jong is beleidscoördinator bij de SGP-jongeren. In deze functie houdt zij zich bezig met de ontwikkeling en coördinatie van het beleid van de jongerenorganisatie. Zij werkt aan inhoudelijke standpunten, ondersteunt de beleidsvorming en draagt bij aan de voorbereiding van publicaties en activiteiten. Daarnaast fungeert zij als verbindende schakel tussen verschillende commissies en bestuursleden, zodat beleidsinitiatieven zorgvuldig worden afgestemd en uitgevoerd. Wimke de Jong behandelde verschillende onderwerpen en vertelde dat de armoede in Oost-Europa haar raakt en vindt dat Europa zich moet blijven inzetten om die te bestrijden.
Volgens De Jong kijken jongeren binnen de SGP kritisch naar de ontwikkelingen binnen de Europese Unie. Daarbij ziet zij duidelijke verschillen in opvattingen tussen Nederland en andere Europese landen. Als voorbeeld noemt ze abortus. Volgens De Jong is dat een onderwerp waarover lidstaten zelf moeten beslissen en moet de EU zich niet te veel met nationale keuzes bemoeien.
Tegelijkertijd is De Jong positief over de vrijheden die Europeanen volgens haar nog altijd genieten. Ook spreekt zij haar waardering uit voor de toenemende militaire samenwerking binnen de EU. Daarnaast ziet zij een belangrijke rol voor de Europese Unie bij de bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit.
Volgens De Jong vervult de SGP een rol als getuigenispartij die een Bijbels geluid laat horen in de politiek. Ook wijst zij op het belang dat de partij hecht aan het wereldwijd aankaarten van christenvervolging.
De Jong vindt dat de Europese Unie er in de eerste plaats moet zijn om Europese landen te ondersteunen, en niet andersom. Tot slot roept zij christenen op om gezamenlijk een Bijbels geluid te laten horen en zich in te zetten voor het behoud van de vrijheid in Nederland.
Maarten van de Fliert (European Christian Political Party)
Maarten van de Fliert is werkzaam bij de European Christian Political Party (ECPP), een Europese politieke partij die christelijke, christendemocratische en conservatieve partijen uit verschillende landen samenbrengt. Vanuit zijn functie houdt hij zich bezig met Europese politieke samenwerking en de vertegenwoordiging van christelijke waarden in het Europese debat. Volgens Van de Fliert vervult de SGP een belangrijke rol binnen de ECPP, die zich inzet om christelijke uitgangspunten nadrukkelijker op de Europese politieke agenda te plaatsen.
Volgens de ECPP vormt de menselijke waardigheid de hoeksteen van alle mensenrechten. De partij beschouwt het gezin, gebaseerd op het huwelijk tussen een man en een vrouw, als de belangrijkste sociale eenheid en vindt dat de Europese Unie de autonomie van gezinnen, waaronder de vrijheid om kinderen op te voeden en onderwijs te kiezen, moet respecteren. Op economisch terrein pleit de ECPP voor een mensgerichte economie, met ruimte voor vrijhandel, ondernemerschap en beleid dat kleine en middelgrote ondernemingen ondersteunt.
Op het gebied van buitenlands beleid stelt de partij dat menselijke waardigheid leidend moet zijn, terwijl de verantwoordelijkheid voor dat beleid in de eerste plaats bij de lidstaten blijft. Tegelijkertijd ziet de ECPP een gezamenlijke Europese verantwoordelijkheid op terreinen als migratie, grensbewaking en cyberveiligheid, waar samenwerking en solidariteit volgens de partij noodzakelijk zijn.
Van de Fliert benadrukt dat de ECPP zich onderscheidt als de enige Europese politieke partij die zich expliciet baseert op christelijke waarden. Volgens hem zijn die waarden geworteld in de Bijbelse traditie die mede aan de basis ligt van de Europese beschaving. De partij wil die uitgangspunten uitdragen als een herkenbaar alternatief binnen het huidige politieke landschap.
Benjamin Melain (Verantwoordelijke onderwijs en publicaties)
Benjamin Melain, de vertegenwoordiger van de Europese Commissie in België, gaf een uitgebreide uiteenzetting over zijn werkzaamheden vanuit België binnen de Europese Unie. Benjamin is verantwoordelijk voor onderwijs en publicaties bij de Belgische Vertegenwoordiging van de Europese Commissie. Vanuit die functie coördineert hij educatieve initiatieven over de Europese Unie en ondersteunt hij scholen met gastlessen en presentaties over de EU; educatief lesmateriaal; bezoeken aan de Europese instellingen; lezingen en debatten met EU-medewerkers op scholen.
Volgens Benjamin is de Europese Unie gegrondvest op de eerbiediging van fundamentele menselijke waardigheden, die dienen te worden gerespecteerd en beschermd en de basis vormen voor de grondrechten. Hij noemde onze vrijheid, de democratie waarbij burgers politieke rechten bezitten, de gelijkheid van rechten voor de wet voor alle burgers, de rechtsstaat en het feit dat alle handelingen van de EU gebaseerd zijn op verdragen die op democratische wijze door de lidstaten zijn aanvaard. Discriminatie is onaanvaardbaar en de bescherming van de mensenrechten is van primair belang.
De Europese Unie bestaat momenteel uit 27 lidstaten en 24 officiële talen. Het motto van de EU luidt: “In verscheidenheid verenigd”. Het totale aantal inwoners binnen Europa bedraagt 448 miljoen. Benjamin toonde zich zeer gemotiveerd om meer informatie door te geven en waarden en normen uit te dragen en te verduidelijken, met name binnen het onderwijs voor groepen leerlingen van scholen die de EU bezoeken.
Roemer Ockhuijsen (correspondent bij de NOS)
Roemer Ockhuijsen is journalist en redacteur bij het Brusselse bureau van de NOS, waar hij verslag doet van de Europese Unie en de Europese politiek. Vanuit Brussel bericht hij over onderwerpen als Europese toppen, de EU-begroting, klimaatbeleid, handel en de geopolitieke rol van de Europese Unie.
In zijn berichtgeving legt hij de nadruk op de betekenis van Europese besluitvorming voor Nederland en werkt hij regelmatig samen met de EU-correspondenten van de NOS aan analyses en achtergrondverhalen. Daarmee draagt hij bij aan de verslaggeving van complexe Europese dossiers voor een breed Nederlands publiek.
Tijdens de bijeenkomst werden vanuit de zaal kritische vragen geuit betreffende de eenzijdige berichtgeving van de NOS over Israël. Roemer beantwoordde deze vragen inhoudelijk niet en gaf aan dat dit bij de journalisten in Nederland ligt, en voegde eraan toe dat het onderwerp volgens hem ook bijzonder ingewikkeld is. Tijdens zijn presentatie voerde Leo van Doesburg aan dat de NOS sinds de aanslag van 7 oktober vrijwel geen positieve berichtgeving over Israël heeft gepubliceerd.
Anastasia Hartman (Open Doors)
Via een video kregen we een informatieve bijdrage te zien en te horen van Anastasia Hartman. Ze is EU Advocacy Officer bij Open Doors International, waar zij verantwoordelijk is voor de belangenbehartiging van de organisatie richting de instellingen van de Europese Unie. Vanuit Brussel adviseert zij EU-functionarissen, diplomaten en Europarlementariërs over de bevordering van vrijheid van godsdienst en levensovertuiging (Freedom of Religion or Belief, FoRB), met bijzondere aandacht voor de bescherming van religieuze minderheden in het externe beleid van de EU. Daarnaast coördineert zij de internationale lobbystrategie van Open Doors en ondersteunt zij nationale afdelingen bij hun belangenbehartiging. Hartman is opgeleid als internationaal jurist en behaalde haar diploma’s aan het Moscow State Institute of International Relations (MGIMO) en de Université libre de Bruxelles (ULB).
Leo van Doesburg (Israel Allies Foundation)
Leo van Doesburg is Director Europe van de Israel Allies Foundation, een internationale organisatie die parlementaire netwerken ondersteunt ter bevordering van de betrekkingen tussen Israël en andere landen. Vanuit Brussel onderhoudt hij contacten met leden van het Europees Parlement, nationale parlementariërs en beleidsmakers om steun te verwerven voor initiatieven die de diplomatieke, politieke en maatschappelijke samenwerking met Israël versterken. Daarnaast vertegenwoordigt hij de organisatie tijdens conferenties, beleidsbijeenkomsten en internationale fora over onderwerpen als internationale betrekkingen, religieuze vrijheid en het Midden-Oosten. Voor zijn werkzaamheden bij de Israel Allies Foundation was Van Doesburg actief binnen verschillende christelijke maatschappelijke en politieke organisaties, waar hij zich bezighield met Europese samenwerking en belangenbehartiging.
Leo van Doesburg schetste de ambitie van de organisatie om van overtuiging naar verandering te gaan, met als doel politieke impact te realiseren. Hij citeerde diverse Bijbelteksten betreffende het land en het volk Israël, Gods plan met het volk, Zijn oordeel over de Joden en Zijn plannen voor de toekomst.
Volgens Leo is het een uitdaging om zich binnen het huidige politieke klimaat op te werpen als voorstander van Israël. De media presenteren vaak gekleurde en eenzijdige berichtgeving. Desalniettemin spoort Leo de aanwezigen aan om zich in te zetten voor de waarheid en het volk van God niet uit het oog te verliezen. Hij benadrukt tevens het belang van een zorgvuldige benadering om te voorkomen dat men verstrikt raakt in eindeloze discussies en haatdragende conversaties.
Ook benoemde Leo zeven belangrijke principes die ze toepassen in hun werk: Wees creatief, Benut kansen, Werk samen, Vorm coalities, Geef niet op, Wees bondig, Bid om wijsheid.
Voor een goede communicatie gaf Leo de volgende tips: Wees kalm, Beperk je tot drie punten, Je toon spreekt mee, Laat het zien, Vertel het verhaal, Positiviteit en visie, Laat je compassie zien, Meer dan cijfers, Getuigen in plaats van winnen, Het gaat niet om jou.
Deze communicatieprincipes worden door Leo zelf toegepast in zijn werkzaamheden binnen de diverse partijen en standpunten van de Europese Unie.
Afsluiting
Na twee intensieve en informatieve dagen werd de Zomerschool afgesloten door de heer Bert-Jan Ruissen met een lezing en zang van Psalm 123. De heer Ruissen sprak zijn dankbaarheid uit voor de vrijheid die wij in Europa nog genieten, in vergelijking met andere landen in de wereld waar het voor christenen bijzonder moeilijk is om hun geloof openlijk te belijden. Wereldwijd worden vele miljoenen christenen vervolgd en onderdrukt.
De heer Ruissen uitte echter ook zijn bezorgdheid over de ontwikkelingen binnen Europa en vertelde dat hij daarom een gebedsgroep en een gebedshuis heeft opgericht binnen de Europese Unie. Hiervoor is wekelijks een tijdsblok gereserveerd. Groepen christenen komen samen om te bidden voor de juiste besluitvorming en om deze te ondersteunen. Dit vormt een waardevolle ondersteuning van het werk dat binnen de Europese politiek door christenen wordt verricht.
De SGP
De Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) is de oudste nog bestaande politieke partij van Nederland. Sinds haar oprichting in 1918 heeft de partij een consistente koers gevaren op basis van Bijbelse uitgangspunten. Hoewel de partij relatief klein is gebleven, vervult zij al meer dan een eeuw een stabiele rol in de Nederlandse politiek en ook in de Europese Unie.
De organisatie van deze Zomerschool in Brussel is een mooi voorbeeld van de zorgvuldige en doordachte werkwijze van de SGP. Het programma was inhoudelijk sterk, informatief en duidelijk geworteld in Bijbelse uitgangspunten. De twee dagen verliepen uitstekend dankzij de inzet van de medewerkers die de organisatie op zich namen en die ook het werk van Europarlementariër Bert-Jan Ruissen binnen de Europese Unie ondersteunen.
Een welgemeend compliment is dan ook op zijn plaats voor Bert-Jan Ruissen en zijn team: Fieke de Jong, Hélène Selderhuis, Walter Jordaan, Kees Bos, Walter van Luik, Christine van Dijk en Ardi Pierik. Dankzij hun inzet en betrokkenheid werd de Zomerschool een geslaagd en waardevol evenement.
De Zomerschool van de SGP is een jaarlijks evenement waar jongeren en andere geïnteresseerden zich verdiepen in thema’s die raken aan politiek, samenleving en het christelijk geloof. Tijdens de Zomerschool werden lezingen, workshops en groepsgesprekken georganiseerd, waarbij actuele maatschappelijke vraagstukken werden besproken vanuit de uitgangspunten van de Bijbel. Naast het inhoudelijke programma was er ook ruimte voor ontmoeting, discussie en het opbouwen van contacten tussen deelnemers uit verschillende delen van het land. De combinatie van educatie, bezinning en sociale activiteiten maakte de Zomerschool voor veel deelnemers tot een waardevolle en inspirerende ervaring.
Auteur en foto’s: Henk-Jan Oudenampsen
Meer info: www.eurofractie.sgp.nl
Algemene info: www.sgp.nl
