In het natuurreservaat waar mijn favoriete observatiehut staat, leven ook vier Konik-pony’s, stuk voor stuk hengsten. Meestal gedragen ze zich als een ontspannen, vredige groep en trekken ze zo door het natuurreservaat.
Dit voorjaar kon ik voor het eerst zien hoe twee van de hengsten met elkaar vochten. Het was geen serieus gevecht, eerder een speelse krachtmeting, want het is, zoals gezegd, een puur mannelijke groep. Toch zag het er spectaculair uit! Of, als we een oud cliché willen gebruiken: zo zijn ze (of liever gezegd: wij) nu eenmaal, de mannen! Wie is de grootste, de sterkste, de dapperste? Maar is dat eigenlijk wel zo belangrijk – en zo ja, waarom?
Jeremia
Jeremia schrijft in opdracht van God in hoofdstuk 9, vers 23 en 24: „Zo zegt de HEERE: Laat een wijze zich niet beroemen op zijn wijsheid, laat de held zich niet beroemen op zijn sterkte, laat een rijke zich niet beroemen op zijn rijkdom. Maar laat wie zich beroemt, zich daarop beroemen dat hij begrijpt en Mij kent dat Ik de HEERE ben, Die goedertierenheid bewijs, recht en gerechtigheid op de aarde doe, want in die dingen vind Ik vreugde, spreekt de HEERE.”
Een wijs mens
Als we het over een wijs mens hebben, dan hebben we waarschijnlijk allemaal het beeld voor ogen van iemand die al wat ouder is geworden, over behoorlijk wat levenservaring beschikt en daarom beheerst en weloverwogen handelt en spreekt. Toen ik vervolgens las „de wijze roem zich niet op zijn wijsheid“, dacht ik spontaan: Oeps, dat klopt eigenlijk niet. Daarom heb ik eens opgezocht wat de betekenis van het woord „wijsheid“ in het Oude Testament is, en ik was verbaasd te lezen dat er een groot aantal betekenissen bestaat: Het verwijst onder andere bijvoorbeeld naar vakmanschap en behendigheid, of naar ervaring en bedachtzaamheid in politiek handelen – en daarmee komen we alweer op terreinen waar wij mensen (niet alleen wij mannen) onszelf graag een schouderklopje geven, nietwaar?
Sterk en onafhankelijk
Of onze kracht. Sterk en onafhankelijk zijn, dat is wat vandaag de dag telt. Zelfstandig leven en ook zelfstandig sterven, maar vooral niet in welke vorm dan ook afhankelijk worden of zijn – zelfs niet van God! We willen zelf beslissen – dat zien we als echte kracht. Wat doen we niet allemaal en wat nemen we niet allemaal voor lief, alleen maar om lang jong en fit te blijven. Maar wat doen we als de middelen die ons jong en sterk moeten houden langzaam niet meer werken? Is onze levensmoed ook voldoende voor de tijden waarin we niet meer sterk kunnen zijn?
Onze rijkdom
Onze rijkdom. Zijn we tevreden met wat we hebben, ook al is het ‘niet zo veel’? Wie is eigenlijk rijk? Ik heb mensen ontmoet die van geld verdienen hun grote levensdoel hebben gemaakt: ‘Ik wil nooit meer arm zijn’, ‘Ik wil rijk worden, koste wat het kost’ of na de studie: ‘Vanaf nu ga ik echt geld verdienen’. Dat klinkt voor sommigen misschien vreemd – maar is het echt zo ver van ons bed? Wie van ons heeft er niet stiekem al eens gedroomd van de hoofdprijs in de loterij? Materiële rijkdom straalt voor ons zekerheid uit – maar hoe duurzaam is die zekerheid? Materiële rijkdom straalt voor ‘de anderen’ succes, doorzettingsvermogen, moed en risicobereidheid uit – maar wie schenkt ons onze rijkdom?
God, onze Schepper, die deze woorden aan Jeremia heeft gedicteerd, raadt ons aan dat we ons slechts op één ding moeten beroemen – namelijk het inzicht te krijgen dat uiteindelijk alles van HEM komt!
- Kun je heel goed en zonder veel moeite leren, haal je altijd de beste cijfers en kijk je daarom neer op degenen die het op school of tijdens hun studie niet zo gemakkelijk hebben? Waarom? Wat heb je zelf gedaan om zo goed en gemakkelijk te kunnen leren? Denk eraan: God, jouw Schepper, heeft je dit vermogen toevertrouwd!
- Misschien ben je ook een topsporter, train je hard om fit en sterk te blijven en ben je trots op je gespierde lichaam! Denk je er ook aan Wie je de nodige gezondheid daarvoor heeft geschonken? Besef je hoe snel een ongeluk, een hartaanval, een beroerte of een andere schokkende diagnose je leven van het ene op het andere moment volledig op zijn kop kan zetten?
- Ben je rijk? Misschien ben je zelfs rijk geworden zonder het vermogen te hebben geërfd – een echte selfmade man. Wie heeft je dit succes geschonken? Je eigen scherpe zakelijk inzicht? Maar van wie heb je dat? En verliep alles bij je zaken altijd rechtvaardig en eerlijk?
Provocerend?
Ik heb zojuist op een ietwat provocerende manier enkele vragen opgeschreven om aan te tonen dat, naar mijn overtuiging, alles wat we hebben en wat we zijn, van God, onze Schepper, komt. En dat alles wat God aan ieder van ons individueel heeft toevertrouwd, ons ook een grote verantwoordelijkheid oplegt! God zegt aan het einde van onze bijbeltekst van vandaag dat Hij degene is die „genade, recht en gerechtigheid beoefent“ – dat verlangt Hij ook van ons! En als ik heel eerlijk tegenover mezelf ben, dan merk ik dat ik zelf helaas ook al vaak schuldig ben geworden tegenover mijn God en Vader! Ik heb dus, als ik eerlijk tegenover mezelf ben, geen reden om me ergens over te beroemen – slechts één ding wil ik roemen: uit Gods genade ben ik wat ik ben!
Tot slot
Er is nog een kleine toevoeging die me bezighoudt: behoren we tot een levendige en groeiende gemeente? Zo ja, zijn we ons er dan van bewust dat ook hier het gevaar op de loer ligt dat we roemen in ‘onze’ geestelijke wijsheid, kracht en ‘onze’ geestelijke rijkdom? Maar ook hier de vraag: wat trekt de mensen naar ‘onze’ kerken en erediensten? Zijn het ‘onze’ uitgekiende reclamecampagnes, ‘onze’ coole show, de emotionele muziek tijdens de eredienst of ‘onze’ uitmuntende predikanten, die met hun preken gelovigen en gasten ademloos laten luisteren? Of is het gewoon ‘slechts’ het onvervalste, eenvoudige Woord van God, dat begrijpelijk en overtuigend wordt gepredikt?
Ik denk dat Paulus het in de Tweede Brief aan de Korinthiërs, hoofdstuk 10, vers 17, treffend heeft verwoord: „Maar wie roemt, laat hij roemen in de Heere.”
Lars Krüger
Lars woont met zijn vrouw in Duitsland en is een groot liefhebber van de natuur. Hij is actief in de plaatselijke christengemeente. Regelmatig is hij met zijn fotocamera te vinden in natuurgebieden. Voor deze site schrijft hij over zijn belevenissen en trekt hij mooie parallellen met teksten uit de Bijbel. Vertaling: redactie christelijknieuws.nl.
