Waar vind je een festival zonder rommel op de grond waar je rust kunt vinden? Bij Graceland dat dit jaar werd gehouden van 13 tot 16 augustus kom je nauwelijks zwerfafval tegen en kun je op adem komen. De sfeer is opvallend relaxed en open. Het thema van 2026 is ‘Grond onder je voeten’. Dit thema werd wel heel actueel toen de festivalorganisatie in het voorjaar zelf nieuwe grond moest zoeken omdat bleek dat ze niet op de vaste locatie in Zeewolde kon blijven. Ze vond oude grond: Landgoed Velder in Liempde vlakbij Boxtel waar vroeger het christelijke Flevo Festival plaats vond. Graceland is gestart toen Flevo stopte en de festivalbezoekers het misten. Op de foto: Chesron Main op hoofdpodium.
Het programma van het Graceland Festival biedt volop keuzemogelijkheden: van muziek tot lezingen, poëzie tot cabaret, dans tot film. En vergeet het kinderprogramma niet. Het festival trekt namelijk opvallend veel gezinnen met kinderen. Wat verder opvalt, is de relaxte sfeer, de nadruk op duurzaamheid en milieuvriendelijkheid, maar ook dat er bijna nergens zwerfafval op de grond ligt.
Het thema ‘Grond onder je voeten’ is verwerkt in de onderwerpen van de lezingen, workshops, toneelopvoeringen en dansvoorstellingen. Soms heel letterlijk. Zo is er een workshop met de titel ‘Museum of Edible Earth’ waarbij aarde wordt gegeten. Hoe aarde smaakt? Diverse bezoekers proberen het. Aarde eten heeft oude papieren en wordt soms ook gedaan om de spijsvertering te stimuleren. Maar pas op: veel aarde eten schijnt niet goed te zijn, zeggen de workshopgevers.
Elementen
“We gaan alle elementen bij langs”, vertelt woordvoerder Herman Hofman. “Vorig jaar was het thema ‘Water voor je dorst’. In 2027 wordt het ‘Vuur voor je ziel’ en in 2028 ‘Wind in je haren’. We zoeken steeds naar de dubbele lading. Vragen als ‘waar bouw je op?’ en ‘Sta je stevig?’ komen daarom dit jaar veel aan bod in de lezingen en andere programmaonderdelen.”
Er is ruimte voor kritische vragen. Op het festival is sowieso veel openheid, ook voor moeilijke onderwerpen als geloofstwijfel, het hebben van gevoelens voor hetzelfde geslacht en de vraag: hoe ga je met de schepping om? ‘Hoe dragen we zorg voor de aarde?’, is een vaak terugkerende vraag. Modeontwerpster Joline Jolink is uitgenodigd om te vertellen over de milieuvriendelijke kleding die ze op haar boerderij Fashion Farm maakt. Ze blijft zich vernieuwen en zoekt de uitdaging op. ‘Ik ontdek elke keer dat het nog ecologischer kan door een klein detail te veranderen’.
Onrecht
Gert-Jan Segers (bekend van de ChristenUnie) vertelt over zijn passie voor recht doen. Hij zet zich in voor International Justice Mission (IJM) “Al reizend zag ik veel onrecht. Dat raakte me. Ik moet daar wat mee. John, een jongen die ik ontmoette, zei tegen mij dat hij een advocaat zocht die iets wilde doen tegen het onrecht dat zijn familie was aangedaan. Deze man vroeg of John hem kon betalen. Toen John antwoordde dat hij geen geld had, zei de advocaat: ‘Justice is not for the poor’. Het verhaal schokte me. Onrecht, uitbuiting, honger, gebrokenheid. Het maakt me kwaad, verdrietig maar ook strijdbaar. John vertelde me wat hij dacht toen de advocaat zo reageerde: ‘ik wil later zelf advocaat worden om op te komen voor de armen’. Ik denk vaak aan het verhaal van Hagar. Ze was weggestuurd en de woestijn in gevlucht, maar God zag haar in haar ellende. Jezus zag om naar de mensen aan wie velen voorbij keken. Zien wij hen die uitgebuit worden? Horen wij de schreeuw om recht uit de psalmen weerklinken?”
Daisy Ranoe wijst met haar installatie op de verborgen werkelijkheid achter alledaagse producten. Slavernij is geen ver-van-je-bed-show, maar het resultaat ervan ligt in onze eigen huizen en kasten. Slavernij zit verweven in onze kleding, verscholen in onze elektronica en verwerkt in ons voedsel. Wereldwijd worden mensen uitgebuit om onze winkels te vullen met goedkope producten.
Ambachtelijk
Het festival legt de nadruk op recycling met herbruikbare bekers en het aanbieden van een speciale reparatiebus waar mensen bijvoorbeeld met een lek luchtbed terecht kunnen. “We gebruiken zo veel mogelijk leveranciers uit de regio en proberen zuinig om te gaan met brandstof door de aggregaten zo kort mogelijk aan te zetten omdat deze op diesel werken”, vertelt Hofman. Op het terrein is vooral sfeerlicht in plaats van felle lampen. Stein Frayman maakte met zijn gezin en de gezinnen van Hanneke Moed en Peter van Beek de grote doeken met de namen van de podia. Hij gebruikte natuurlijke materialen zoals jute en aardpigmenten. Inspiratie vond hij bij de kunststijl Art Nouveau die de nadruk op organisch legt. “Als reactie op kunstmatige intelligentie koos ik voor ambachtelijk. Het is allemaal handwerk. Met onze gezinnen hebben we hier dagen aan gewerkt in de schuur op de grond.”
Weemoed
Het thema ‘Grond onder je voeten’ komt ook in de liedkeuze van de muzikanten terug. Zo zingt singer-songwriter Rick de Gier over Houten en de grond waar hij van zijn tiende tot zeventiende woonde. Hij heeft er zelfs een heel album aan gewijd dat ‘Vliegtuigsporen Boven Houten’ heet. In zijn liedjes klinkt een zekere weemoed door en het verlangen naar je geboortegrond. Zijn band heette Ponoka naar de plek in Canada waar hij als kind woonde.
Ook zangeres Nynke Laverman voelt zich onlosmakelijk met haar geboortegrond verbonden. Ze is een Fries en zingt ook veel in het Fries. Ze heeft een fabelachtige stem en haar muziek komt recht uit het hart. Haar liedjes zijn intens, soms in hun kleinheid en kwetsbaarheid en maar ook in hun luidheid. Ze houdt van het spelen met contrasten. Ze heeft bijzondere aandacht voor de natuur. In 2025 bracht ze een album uit dat geïnspireerd is door de eik. “Ik vraag me of wat de eik ons te zeggen heeft als ze kan spreken of misschien beter gezegd: als wij kunnen luisteren. Zouden bomen meer aandacht krijgen als er papiergeld aan hun takken zit in plaats van blad?”
Landgoed Velder
Over geldzucht en goudkoorts zingt ook Chesron Sminia (bekend van De Rechtstaat): “Zie je God als Vader of zie je God als goudsmit die jou gaat vertellen waar het goud ligt? Jezus wist precies te vertellen waar het goud ligt. Visser zijn van mensen, maar jij vangt liever goudvis. Ben je Godzoeker of ben je goudzoeker?” Chesron stond al op de eerste editie van Graceland in 2015 die gehouden werd op camping De Betteld in Zelhem. Deze editie zou eerst op Landgoed Velder in Liempde plaatsvinden, maar de organisatie week uit naar De Betteld toen de kaartverkoop tegenviel. Hofman vertelde op de tweede dag van het Graceland Festival: “We hebben dagkaarten en kunnen de bezoekersaantallen nog niet precies inschatten. Ik verwacht dat we nu inclusief de vrijwilligers op zo’n 3.500 bezoekers uitkomen wat vergelijkbaar is met vorig jaar. Dat is een mooi aantal, zeker als je bedenkt dat we moesten verhuizen van Zeewolde naar Liempde. Dit landgoed is met het warme weer wel heel fijn met zijn mooie, schaduwrijke bomenlanen.” De festivalorganisatie heeft de data voor 2027 al bekend gemaakt. Het evenement vindt plaats van 19 tot 22 augustus in Liempde. De acts zijn nog niet bekend. Dit jaar waren er veel artiesten van eigen bodem met als uitzondering bijvoorbeeld de Noorse groep Monograf en de Britse zanger en theoloog Benjamin David Blower.
Auteur: Rosanne de Boer
Foto’s Rosanne de Boer
Meer info: www.gracelandfestival.nl
