In 2026 biedt de Veluwe een unieke reis door de tijd. Garderen verwelkomt de grootste zandsculpturententoonstelling van Europa, met als thema Het Romeinse Rijk. Bezoekers worden meegenomen op een chronologische reis langs de opkomst, bloei en ondergang van een beschaving die een blijvende invloed heeft gehad op Europa.
Internationale zandkunstenaars creëren een uitzonderlijke overzichtstentoonstelling waarin de geschiedenis van het Romeinse Rijk op indrukwekkende wijze tot leven komt. Van machtige keizers en dappere legionairs tot imposante tempels, mythologische verhalen en scènes uit het dagelijks leven: iedere sculptuur vertegenwoordigt een belangrijk hoofdstuk uit een van de meest invloedrijke periodes uit de wereldgeschiedenis.
Romeinse aanwezigheid in Nederland
Naast de bekende verhalen uit Rome besteedt de tentoonstelling ook aandacht aan de Romeinse aanwezigheid in Nederland. Bezoekers worden meegenomen langs de Neder-Germaanse Limes, de voormalige noordgrens van het Romeinse Rijk. Deze historische grenslijn viert in 2026 een bijzonder jubileum: vijf jaar UNESCO Werelderfgoed. Hierdoor krijgt ook het Romeinse verleden van Nederland een prominente plaats binnen de tentoonstelling.
Combinatie van kunst, geschiedenis en beleving
De expositie onderscheidt zich door de combinatie van kunst, geschiedenis en beleving. Bezoekers bewonderen niet alleen meer dan honderd indrukwekkende zandsculpturen, maar maken tegelijkertijd een leerzame reis door de tijd. Dankzij samenwerkingen met toonaangevende musea worden bovendien authentieke museumstukken in bruikleen getoond, waardoor de verhalen achter de sculpturen nog meer diepgang krijgen.
Een volledig nieuw thema
De tentoonstelling sluit aan bij een gevestigde traditie waarin jaarlijks een volledig nieuw thema centraal staat. Na de succesvolle edities in voorgaande jaren presenteren de organisatoren wederom een geheel nieuwe belevenis. Het Romeinse Rijk dient daarbij als rijk decor, vol verhalen over macht, ambitie, cultuur, innovatie en menselijke prestaties.
Lunchroom De Rozentuin
Een bezoek aan de zandsculpturen in Garderen kan tevens uitstekend worden gecombineerd met een lunch of high tea bij Lunchroom De Rozentuin. Hiermee wordt een culturele ontdekkingstocht naadloos aangevuld met een moment van ontspanning en gastvrijheid.
Een wereldrijk
De tentoonstelling Het Romeinse Rijk is te bezichtigen tot en met 2 januari 2027 en biedt een inspirerende activiteit voor alle leeftijden. Geschiedenisliefhebbers, gezinnen en dagjesmensen kunnen zich verheugen op een bijzondere ontmoeting met een wereldrijk dat, eeuwen na zijn val, nog steeds tot de verbeelding spreekt.
Apostel Paulus in Italië
De apostel Paulus en zijn aanwezigheid in Italië wordt ook verschillende keren genoemd en uitgebeeld bij de sculpturen in Garderen. Zijn zendingsreizen brachten hem door grote delen van het Romeinse Rijk, van Klein-Azië tot Griekenland. De laatste fase van zijn beschreven levensweg voerde hem naar Italië, waar hij uiteindelijk in Rome terechtkwam.
De Reis naar Rome
Volgens het Bijbelboek Handelingen werd Paulus als gevangene naar Rome gestuurd nadat hij zich als Romeins burger op de keizer had beroepen. Tijdens de zeereis kreeg het schip te maken met zware stormen en leed het schipbreuk op het eiland Malta. Na enkele maanden kon de reis worden voortgezet richting Italië. De route liep via de Siciliaanse stad Syracuse en vervolgens naar Rhegium (het huidige Reggio Calabria) in Zuid-Italië. Van daaruit voer Paulus naar Puteoli, een belangrijke havenstad nabij Napels. In Puteoli ontmoette hij christenen die hem gastvrij ontvingen, wat laat zien dat het christendom zich inmiddels al had verspreid binnen Italië.
Aankomst in Rome
Vanuit Puteoli reisde Paulus over de beroemde Via Appia naar Rome. Onderweg kwamen gelovigen hem tegemoet bij de Markt van Appius en de Drie Herbergen. Deze ontmoeting gaf Paulus nieuwe moed na de lange en moeilijke reis. Eenmaal aangekomen in Rome kreeg hij een relatief milde vorm van gevangenschap. Hij mocht in een eigen huurwoning verblijven onder bewaking van een soldaat. Hierdoor kon hij bezoekers ontvangen en het evangelie blijven verkondigen.
Paulus’ werk in Rome
Gedurende twee jaar verbleef Paulus in Rome. In deze periode sprak hij met Joodse leiders en verkondigde hij het evangelie aan iedereen die hem wilde bezoeken. Volgens Handelingen predikte hij “met alle vrijmoedigheid en zonder verhindering”.
Veel bijbelkenners denken dat Paulus tijdens zijn verblijf in Rome verschillende brieven schreef. Deze geschriften zouden later een belangrijk onderdeel van het Nieuwe Testament vormen.
Betekenis van Italië in Paulus’ Missie
Italië, en vooral Rome, vormde het centrum van het Romeinse Rijk. Voor Paulus betekende de komst naar Rome de vervulling van een langgekoesterde wens om het evangelie in de hoofdstad van de toenmalige wereld te verkondigen. Vanuit Rome konden christelijke ideeën zich verder verspreiden naar alle delen van het rijk. Hoewel Paulus als gevangene arriveerde, slaagde hij erin zijn boodschap voort te zetten. Zijn verblijf in Italië symboliseert daarom niet het einde van zijn werk, maar juist de wereldwijde uitbreiding van het christendom.
Meer informatie: www.zandsculpturen.nl
Foto’s © Henk-Jan Oudenampsen
Auteur: redactie / website zandsculpturen
