Afgelopen zomer was ik tijdens een kampeervakantieweek met mijn jongste dochter op zoek naar twee nieuwe kampeerstoelen. Fiona heeft het syndroom van Down en kan een bijzonder scherpe kijk op geestelijke zaken hebben. Tijdens onze zoektocht naar twee betaalbare kampeerstoelen kwamen we in Landgraaf uit bij een van de winkels van Van Cranenbroek, een discountketen met vestigingen in Zuid-Nederland en België.
De opzet van de winkel doet denken aan Ikea, want door de looproute word je langs werkelijk duizenden artikelen geleid, voordat je eindelijk bent waar je wilt zijn. Zo kwamen we al wandelend opeens terecht op een midden in de zomer al compleet opgetuigde afdeling vol met Halloweenartikelen. Lugubere maskers, bloederige poppen, skeletten, heksen en andere demonische figuren keken ons van alle kanten aan.
Dat is toch van de duivel?
Mijn dochter Fiona zag het als eerste en kneep me gelijk stevig in mijn hand. ‘Papa, daar wil ik niet naar toe.’ Ik zag haar ogen groot worden en ze werd zichtbaar bang. ‘Dat is toch van de duivel?’, zei ze. ‘Dat wil de Heere Jezus niet!’. Ik vertelde haar dat ze niet bang hoefde te zijn, omdat de Heere Jezus sterker en groter is dan de duivel. Midden in de winkel bad ik voor haar en de angst verdween.
Toen we even later, zonder nieuwe kampeerstoelen, weer buiten stonden, zei ze hartgrondig: ‘Papa, ik wil nooit meer naar deze winkel’. Ik vond het treffend hoe mijn dochter met haar verstandelijke beperking haarfijn aanvoelde dat Halloween niet een neutraal en grappig verkleed- en griezelpartijtje is, maar een openlijke flirt met de machten van het kwaad. Deze gebeurtenis kwam bij mij direct weer naar boven toen ik las dat er op 31 oktober in de monumentale Laurenskerk van Rotterdam een XXL Halloween party wordt georganiseerd.
Spelen met de duivel
Vorige week schreef ik over het pleidooi van prof. dr. Marjo Korpel om afscheid te nemen van het idee dat de duivel een werkelijk bestaand wezen is. Volgens deze emeritus hoogleraar is wat de Bijbel schrijft over de duivel een metaforische omschrijving of een personificatie van het kwaad. Als dat waar zou zijn, dan is de volgende stap niet meer zo moeilijk om te maken. Als hij dan toch niet echt bestaat, dan kunnen we ook wel spelen met de duivel. En dat is volgens mij precies wat er met Halloween gebeurt.
Het wordt inderdaad gepresenteerd als een onschuldig verkleed- en griezelpartijtje. Maar Halloween is allesbehalve neutraal. Het is ten diepste een eerbetoon aan de duivel en zijn praktijken. Natuurlijk zullen de meeste feestgangers zich daar niet van bewust zijn, laat staan dat het hun bedoeling is. Maar hoe je het ook wendt of keert, Halloween is een feest dat draait om dood, angst, demonie en duisternis. Dat zijn de ingrediënten die dit feest zo ‘spooky’ maken.
De herontdekking van het Evangelie
Des te schrijnender is het dat de Laurenskerk dit jaar het decor vormt voor een XXL Halloween Party. Nota bene op Hervormingsdag. Op de dag dat in veel kerken God wordt gedankt voor de herontdekking van het Evangelie van licht en leven, wordt een van de bekendste kerkgebouwen van ons land gebruikt voor het feest van de duisternis en de dood. Een grotere tegenstelling kun je je toch nauwelijks voorstellen!
De reacties op dit initiatief zijn verdeeld. Een eenvoudige lezersenquête van Cvandaag geeft aan dat 90% van de lezers van dit platform dit absoluut niet vindt kunnen. De vereniging Protestants Nederland is inmiddels een petitie begonnen met als argument dat ‘het vieren van zo’n feest in een kerk een gebrek is aan respect voor de Laurenskerk als godshuis en als plek van betekenis voor zoveel mensen’. Als je wilt, kun je hier de petitie ook ondertekenen.
Een onschuldig verkleedpartijtje
Maar de stichting die verantwoordelijk is voor het beheer van het kerkgebouw kijkt daar duidelijk heel anders naar. Het bestuur laat weten zich bewust te zijn dat het bij christenen wellicht een wat ongemakkelijk gevoel kan geven, maar deelt de gedachte niet dat dit feest haaks zou staan op het christelijk geloof. Het is voor hen slechts een viering van de overgang van zomer naar winter. Eén van de predikanten van de Laurenskerk is weliswaar kritisch, maar geeft tegelijkertijd aan Halloween te zien als een onschuldig verkleedpartijtje.
Toch vreemd dat er juist in een tijd waarin steeds meer waarde wordt gehecht aan de kracht van symbolen en rituelen, de symboliek van Halloween zo gemakkelijk als niets te betekenen wordt weggewuifd, zelfs door sommige christenen. Alsof doodshoofden, skeletten en andere duistere attributen opeens slechts neutrale decorstukken zijn geworden. Zeker als je kijkt naar waar Halloween vandaan komt, kun je dit toch echt niet volhouden.
Een door en door christelijk feest?
Volgens een artikel op de website van de EO vindt Halloween zijn oorsprong in Samhain, een oud Keltisch feest dat inderdaad de overgang van de zomer naar de winter markeerde. Volgens de Kelten was dit echter ook een tijd waarin de grens tussen de wereld van de levenden en de doden tijdelijk vervaagde, waardoor geesten van de overledenen konden terugkeren.
Om zich tegen deze (boze) geesten te beschermen droegen mensen op die dag enge maskers en maakten ze grote vuren. Met de komst van het christendom werd Samhain samengevoegd met Allerheiligen: een katholieke feestdag die op 1 november wordt gevierd. Volgens Anton de Wit, hoofdredacteur van het Katholiek Nieuwsblad, is Halloween juist een door en door christelijk feest waar we niet zo moeilijk over moeten doen.
Niet deelnemen aan de duisternis
Terug naar mijn dochter. In zekere zin beperkt, maar hoe waar kan een voor ons kinderlijk eenvoudige opmerking zijn: ‘Dat wil de Heere Jezus niet’. Ze heeft geen theologische kennis van de Bijbel en weet niets van de achtergrond van Halloween. Maar misschien begreep ze het wel beter dan sommige zelfs theologisch geschoolde christenen, die vooral goed zijn geworden in relativeren en niet te moeilijk doen.
Ik denk dat Fiona gewoon helemaal gelijk heeft. Paulus roept ons in Efeziërs 5:11 op om niet deel te nemen aan de onvruchtbare werken van de duisternis. 31 oktober… wat mij betreft blijft het Hervormingsdag, een dag om te vieren dat het licht sterker is dan de duisternis en het leven sterker is dan de dood. Lof, eer en aanbidding voor Jezus Christus, Die de duisternis en de dood heeft overwonnen. Voor eens en altijd!
Auteur: Wim Grandia
Met vriendelijke toestemming overgenomen van de nieuwsbrief van 14 oktober 2026
Foto: © Henk-Jan Oudenampsen
Videokanaal: video.wimgrandia.nl
Informatie: www.wimgrandia.nl
Openbaring: www.zieikkomspoedig.nl
Daniel: www.detijdvanheteinde.nl
Thessalonicenzen: www.debazuinzalklinken.nl
Online bijbelstudies: YouTube
